Samuel Barclay Beckett (ur. 13 kwietnia 1906 w Foxrock k. Dublina, zm. 22 grudnia 1989 w Paryżu) - irlandzki dramaturg, prozaik i eseista, tworzący początkowo w języku angielskim, a od 1945 w języku francuskim.

Urodził się w Irlandii w rodzinie protestanckiej. Studiował filologię romańską w Trinity College, gdzie potem przez jakiś czas wykładał, jednakże Irlandia, atmosfera domu rodzinnego, potem zaś śmierć ojca (1933) wpędziły go w depresję nerwową i ostatecznie Beckett osiadł w Paryżu. Brał czynny udział we francuskim ruchu oporu. W 1969 r. został uhonorowany literacką Nagrodą Nobla, której nie odebrał osobiście.

Beckett był uzdolnionym studentem i wróżono mu wielką karierę akademicką. Przez pewien czas uczył w Belfaście, był starszym wykładowcą filologii angielskiej w Ecole Normale Supérieure w Paryżu, a w 1930r. powrócił do Trinity College jako wykładowca romanistyki. Jednak dwa lata później wprawił w osłupienie całą swą rodzinę, porzucając pracę na uczelni i wyjeżdżając bez konkretnego celu najpierw do Anglii, potem do innych krajów europejskich. Cztery lata później osiedlił się w Paryżu, gdzie mieszkał do końca życia.
Jeszcze w latach trzydziestych Beckett publikował wiersze i krótkie opowiadania, wydał również swą pierwszą powieść zatytułowaną "Murphy" (1938). Wprawdzie dzieło to utrzymane jest w konwencjonalnym stylu, jednak jego fabuła zapowiada przyszły kierunek rozwoju pisarstwa autora. Opowiada ono historię mieszkającego w Londynie Irlandczyka, którego jedyny kontakt ze światem stanowią związki z kobietami. Ostatecznie podejmuje pracę pielęgniarza w szpitalu psychiatrycznym, utożsamiając się z pacjentami, którzy "schronili się [tu] przed totalnym niepowodzeniem".

W roku 1940 Francja skapitulowała przed hitlerowskimi Niemcami. Jako obywatel Irlandii - kraju neutralnego - Beckett mógł w Paryżu wieść spokojne, bezpieczne życie, jednak zdecydował się przystąpić do francuskiego ruchu oporu i z poświęceniem pracował w podziemnych strukturach, za co został uhonorowany odznaczeniem Croix de Guerre. W roku 1942, gdy Niemcy rozbili siatkę konspiracyjną, Beckett wraz ze swoją współpracownicą, późniejszą żoną, Suzanne Deschevaux-Dumesnil, uciekł na południe Francji. Przez kolejne dwa lata, aż do wyzwolenia, pisarz najmował się do pracy w polu. Po pobycie w Normandii, gdzie zaangażował się w działalność Czerwonego Krzyża, pod koniec 1945 roku powrócił do Paryża.
Jeszcze w ukryciu pisarz rozpoczął pracę nad swą drugą powieścią, "Watt" (została opublikowana dopiero w roku 1953). Jak we wszystkich późniejszych dziełach, jej akcja rozgrywa się w bliżej nieokreślonym miejscu (jakikolwiek dworzec kolejowy, dom, pokój). Bohater tytułowy przyjmuje posadę służącego u pana Knotta, który znany jest z tego, iż regularnie zwalnia swych pracowników po to, by przyjąć nowych. Watt dzieli los wszystkich zwolnionych wcześniej lokajów - pracuje sumiennie, dostaje awans, a następnie wymówienie. W trakcie całej służby nie dostępuje zaszczytu zobaczenia swego pracodawcy.

Niektórzy krytycy interpretowali Watta, jako alegorię ludzkiego życia, gdzie Knott gra rolę Boga, do którego nie mamy bezpośredniego dostępu. W kolejnych dziełach Becketta przesłanie nie było już tak oczywiste. Lata powojenne były dla pisarza okresem intensywnej pracy twórczej. Powstała wówczas trylogia, na którą składały się trzy powieści - Molloy (1951), Malone meurt (Malone umiera, 1951) i L'Innommable (Nienazwany, 1953) oraz sztuka, Czekając na Godota (1952). Wszystkie te dzieła zostały napisane w języku francuskim, a następnie przetłumaczone przez autora na angielski. Beckett był pisarzem jednakowo sprawnym w języku angielskim, jak i francuskim, co jest umiejętnością spotykaną niezwykle rzadko.
W świecie Becketa tożsamość postaci nie jest jasno określona. Bohaterowie trzech części trylogii - Molloy, Malone i Moran - bez wątpienia są jedną osobą, centralną postacią historii, którą narrator opowiada sobie samemu. Tematem opowieści jest on sam. Nie sposób odróżnić wspomnień od fantazji, tak samo jak trudno stwierdzić, co jest fantazją, a co rzeczywistością, a ta w literaturze jest przecież też wymyślona. Dzieła Becketta tylko pozornie są hermetyczne. Ich styl jest prosty, przemawiają one do czytelnika wprost. Pomimo że Beckett podejmuje tematy trudne i poważne (wyobcowanie, nieumiejętność porozumienia się z innymi ludźmi, brak sensu życia), w jego książkach nie brakuje humoru i poezji.

Humor przeplata się z goryczą w najsłynniejszym dziele Samuela Becketta - "Czekając na Godota", w którym dwaj bohaterowie, Estragon i jego przyjaciel, lub być może opiekun, Vladimir, czekają na tajemniczego Godota.
Scenografia jest szczątkowa, jedynie na środku sceny stoi samotne drzewo. Tytułowy Godot nie przybywa i nie wiadomo, czy umówił się na spotkanie, a nawet czy w ogóle istnieje. Od czasu do czasu na scenę wpada z hukiem Pozzo, okładając batem i wlokąc za sobą sługę o imieniu Lucky. Estragon i Vladimir nie czują się bezpiecznie w obcym miejscu, lecz są zdecydowani czekać do skutku - na próżno. Pozzo wydaje się przed czymś uciekać, lecz wciąż wraca w to samo miejsce. Podobnie, można powiedzieć, dzieje się w życiu - upływa dzień za dniem, lecz w rzeczywistości nic nie posuwa się naprzód. Czekając na godota nie daje się ująć w żadne ramy. Jego siła leży w subtelnych szczegółach, a także w doskonałej konstrukcji i mistrzowskich dialogach.

Sztuka Czekając na Godota była punktem zwrotnym w karierze mało znanego wcześniej Samuela Becketta. Od połowy lat pięćdziesiątych premiera każdego dramatu nabierała rangi ważnego wydarzenia teatralnego. W "Końcówce" (1957) artysta powrócił do tematu stosunków pomiędzy sługą i jego panem, które opisywał już w powieści Watt i w Czekając na Godota. Bohater "Ostatniej tasmy Krappa" (1958) - starszy człowiek - pragnie zrewidować swe życie, przesłuchując nagraną trzydzieści lat wcześniej taśmę. Niestety zarejestrowany na taśmie głos mężczyzny, jest mu zupełnie obcy. Krapp nie jest w stanie go rozpoznać. W "Radosnych dniach" (1961) bohaterka zapada się powoli pod ziemię. Paradoksalnie kobieta zdaje się tego nie zauważać (być może naprawdę nie zdaje sobie sprawy, być może stara się odwrócić uwagę innych od swego położenia) i trajkocze radośnie, jak gdyby nic się nie działo.

Beckett starał się chronić swą prywatność przed zagrożeniami, które niesie popularność. Po otrzymaniu Nagrody Nobla uciekł przed dziennikarzami i nie zjawił się nawet na wielkiej gali w Sztokholmie. Artysta przez wiele lat intensywnie tworzył. Prócz sztuk teatralnych pisał słuchowiska radiowe, spektakle telewizyjne, a nawet scenariusz filmowy. Z czasem dzieła jego stawały się coraz krótsze, zaś Beckett koncentrował się na sprawach podstawowych. Jedno z nich, "Sans" (Nicość, 1969), składało się jedynie z kilkuset słow. Samuel Beckett zmarł 22 grudnia 1989 roku w Paryżu.

Postać ojca pojawia się w jego utworach mityzowana lub nawet deifikowana, matka zaś w kontekście gorzkim i ironicznym (w życiu była zimną bigotką).

Na studiach Becketta fascynowała filozofia: Kartezjusz, George Berkeley, Henri Bergson, Arthur Schopenhauer; klasyka francuska i włoska, poezja francuska: Charles Baudelaire, Arthur Rimbaud, Guillaume Apollinaire; Marcel Proust. Był wyznawcą i pomocnikiem Jamesa Joyce'a.

W 2007 roku mija setna rocznica urodzin Samuela Becketta. Pragnąc to uczcić Ministerstwo Spraw Zagranicznych Irlandii przy udziale Ambasady Irlandii w Polsce oraz Towarzystwo Polsko – Irlandzkie Oddział w Lublinie zorganizowali wystawę „Samuel Beckett – życie i twórczość”. Jest to jedna z czterech wystaw objazdowych po Europie. Ostatnio była eksponowana w Czechach i Słowacji. Obecnie pokazywana w Polsce gościła w Warszawie, Toruniu i Poznaniu. Lublin jest ostatnim miastem, gdzie będzie można ją obejrzeć w Polsce. Miejska Biblioteka Publiczna im. H. Łopacińskiego w Lublinie udostępni zwiedzanie w jednej ze swoich Filii.

Zapraszamy na otwarcie 3 lipca 2007r. o godz. 10.00 do Filii nr 31 Miejskiej Biblioteki Publicznej, przy ul. Nałkowskich 102. Prosto z Lublina wystawa wyjeżdża na Litwę.